مرتضى مطهرى
40
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
جلسهء دوم بسم اللَّه الرحمن الرحيم . « اقول : إن بهمنيار ذكر هذه الشبهة ناقلًا و إيّاها . . . » « 1 » . . شبههء امام رازى دربارهء خروج شىء از قوه به فعل را نقل كرديم . مرحوم آخوند پس از نقل اين شبهه مىفرمايند بهمنيار - كه شاگرد بوعلى بوده است - اين شبهه را از بعضى از قدما نقل كرده است . معلوم مىشود اين شبهه قبل از فخر رازى هم وجود داشته است . ممكن است امام رازى آن را از آنها گرفته باشد و يا از ذهن خودش باشد . جوابى كه بهمنيار و ديگران به اين شبهه دادهاند اين بوده است كه اين ايراد ، حركت قطعيه ( الحركة بمعنى القطع ) را ابطال مىكند اما حركت توسطيه ( الحركة بمعنى التوسط ) را ابطال نمىكند . در جلسهء گذشته عرض كرديم كه اين اشكال در باب حركت نظير حرفى است كه متكلمين در باب حقيقت جسم دارند . ديگران جسم را يك حقيقت واحد متصل داراى ابعاد سه گانه مىدانند در حالى كه متكلمين معتقدند كه آن جوهر قابل ابعاد ثلاثه به نام جسم كه ما در خارج مىبينيم وجود عينى ندارد ؛ حس ما آن را به اين .
--> ( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحلهء 7 ، فصل دهم ، ص 27 .